Owczarki środkowoazjatyckie należą do molosów, II grupy w klasyfikacji FCI. Jest to bardzo stara rasa psów stróżujących i pasterskich. Wywodzą się z terenów środkowej Azji. W krajach takich jak Turkmenistan, Tadżykistan czy Rosja, azjaty nadal są psami pracującymi. Pilnują stad owiec i krów na  stepach, a także gospodarstw. Jedną z najważniejszych cech owczarków środkowoazjatyckich jest ich samodzielność w pracy. Czabani, czyli azjatyccy pasterze, powierzają im ogromne stada do pilnowania. Psy muszą poradzić sobie same i patrolować otoczenie oceniając niebezpieczeństwo. Dobry "azjata" zawsze jest czujny, ale powściągliwy. Mimo to, kiedy uzna, że sytuacja wymaga jego interwencji, działa błyskawicznie i zdecydowanie. Przez setki lat hodowli te właśnie cechy były pielęgnowane i pożądane. Nadmierna agresja i lękliwość jest wadą.

Owczarki środkowoazjatyckie są bardzo dużymi psami, o mocnej kości. Nie powinny być jednak za ciężkie, gdyż to utrudniałoby im pracę stróża i pasterza. Sprawność fizyczna jest priorytetem. Są bardzo wytrzymałe, doskonale znoszą różne warunki atmosferyczne. Szata "azjaty" jest bardzo gęsta, średniej długości z podszerstkiem. W Rosji i większości krajów azjatyckich kopiuje się im na krótko uszy i ogony, co zapobiega obrażeniom podczas walk z wilkami. W Europie odchodzi się jednak od tej praktyki bo nie ma już takiej potrzeby.

Są doskonałymi stróżami. Najlepiej czują się w domu z dużym ogrodem i na otwartej przestrzeni. Są psami bardzo inteligentnymi, i jeśli nie zapewnimy im odpowiedniej ilości spacerów i swobodnego biegania, mogą wykazać się ogromną pomysłowością i inwencją w niszczeniu lub ucieczkach. Są oddane swojej rodzinie i dobrze tolerują dzieci. Trzeba jednak pamiętać o socjalizacji i zacząć ją ze szczeniakiem jak najwcześniej. Są psami trudnymi w szkoleniu, zdecydowanie nie nadają się dla początkujących właścicieli. "Azjata" jest wymagający i nie łatwo się podporządkowuje. Jeśli będziemy traktować go niekonsekwentnie i nierozważnie, szybko zauważy, że nie nadajemy się na przywódcę stada i sam przejmie inicjatywę. Silny instynkt terytorialny może być problemem np. kiedy zapraszamy gości i pies nie akceptuje naszego przewodnictwa w stu procentach, może być niebezpieczny. Na obcym terenie azjata powinien być nieufny w stosunku do obcych, jednak nigdy nie może być agresywny bez wyraźnego powodu.

Jako rasa o dużych rozmiarach, jest niestety obciążony dysplazją stawów biodrowych.Istnieje k onieczność zbadania psów pod tym kątem, zanim dopuści się je do rozrodu. Niektórzy hodowcy wykonują też testy psychiczne, które pozwalają ocenić charakter psa i jego zgodność z wzorcem. Owczarki środkowazjatyckie słyną ze swojej odwagi i zrównoważonego charakteru, i jeśli tylko dobrze je poprowadzimy od pierwszej chwili, w naszym domu będą wspaniałymi stróżami i przyjaciółmi naszej rodziny.