Najczęściej trzymanymi naczelnymi w domu są: kapucynki (rodzina płaksowatych), tamaryny i marmozety (rodzina pazurkowych). Należą one do małp szerokonosych.

Wszystkie pochodzą z Ameryki Południowej, głównie z Brazylii. W opisie fizjonomii nie różnią się znacznie. Ich ogon mierzy około 40cm często chwytny, dobrze rozwinięty, a ciało dorasta do 30cm, natomiast waga to w zależności od osobnika koło 500g. W niewoli dożywają 30 lat, prowadzą dzienny tryb życia, dojrzałość płciową osiągają około drugiego roku życia.

Wiele gatunków małp szerokonosych jest zagrożonych wyginięciem, chronione są prawem międzynarodowym i przepisami Konwencji Waszyngtońskiej (CITES), a także są objęte programami hodowlanymi, stworzonymi na potrzeby ratowania gatunków zagrożonych, np. EEP (Europäisches Erhaltungszucht programm), w którym biorą aktywny udział również polskie ogrody zoologiczne.

Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak przedstawiciele naczelnych mogą być niebezpieczni, i jaką krzywdę możemy im zrobić udamawiając je. Małpy fascynują nas prawdopodobnie dlatego, że bardzo przypominają ludzi wyglądem, ale często także i zachowaniem. Należy je wychowywać jak małe dziecko, co z początku może wydać się atrakcyjne dla właściciela. Jednak posiadanie ciągle nie dorastającego dziecka w domu, najpierw przez kilka miesięcy, a potem przez kilkanaście lat, może stać się uciążliwe, czy wręcz irytujące, często jest to przyczyną oddania lub porzucenia małpki.

Najczęściej problemy zaczynają się, gdy towarzysz zaczyna dojrzewać płciowo - często staje się złośliwy i agresywny. Należy tez pamiętać, że małpy są zwierzętami stadnymi i zamykając je w czterech ścianach robimy im wielką krzywdę, skazując ją często przez większość dnia na samotność. Dodatkowo potrzebują częstego dostępu do promieni UVB, gdyż w przeciwnym razie grozi im krzywica (należy zatem pamiętać o zaopatrzeniu się w suplementy). Małpki pozostawione same sobie w domu mogą wyrządzić wielkie zniszczenia próbując spożytkować energię, z kolei zamknięte w klatce na wiele godzin zaczynają cierpieć na otyłość.

Cena zwierzęcia nie jest niska, to koszt od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Trzeba również pamiętać o ewentualnych wydatkach związanych z leczeniem, szczepieniami oraz zakupem pokarmu (małpki potrafią być dość „wybredne”, na co trzeba zwrócić uwagę).

I.S.